نگاه رایج در حوزهی درمان سرطان در کشور، متأسفانه هنوز بر استفاده از تکنیکهای ابتدایی و روشهای غیربهینهی پرتودرمانی متمرکز است. در بسیاری از مراکز درمانی، با وجود داشتن شتابدهندههای خطی، فرآیند درمان با اتکا به پروتکلهای سادهی دزیمتری و کانتورینگ دستی انجام میشود که نه تنها دقت لازم را ندارد، بلکه خطر آسیب به بافتهای سالم را بهطور محسوسی افزایش میدهد. این در حالی است که کیفیت درمان سرطان، بهویژه در تومورهای پیچیده، مستقیماً به دقت محاسبهی دوز دریافتی و تطابق آن با نقشهی درمان بستگی دارد و غفلت از این مسئله، بیماران را از نتایج مطلوب درمانی دور میکند.
در این میان، مجموعهی دانشبنیان بهیار صنعت سپاهان با سالها تجربه در طراحی و ساخت شتابدهندههای خطی پیشرفته و تجهیزات دزیمتری بومی، گامهای بلندی در جهت توانمندسازی مراکز درمانی کشور برداشته است. شتابدهندهی خطی «امید» بهعنوان یکی از دستاوردهای شاخص این مجموعه، همراه با سیستمهای دزیمتری کاملاً بومیسازیشده، بستری را فراهم آورده است که متخصصان بتوانند بدون وابستگی به تجهیزات خارجی، درمانی دقیقتر و متناسب با ویژگیهای آناتومیک و بالینی بیماران ایرانی ارائه دهند.
اهمیت بهکارگیری تجهیزات پیشرفتهی دزیمتری و روشهای نوین کیفیسازی درمان، زمانی روشنتر میشود که بدانیم بسیاری از مراکز درمان سرطان در کشور، همچنان از تکنیکهای مرسوم و غیربهینه استفاده میکنند که نه تنها زمان درمان را افزایش میدهد، بلکه عوارض جانبی قابلتوجهی را برای بیماران به همراه دارد. دورههای تخصصی مانند آنچه در تبریز برگزار گردید، با هدف انتقال دانش روز و آموزش کار با تجهیزات دقیق دزیمتری، میتواند این خلأ را پر کرده و استانداردهای درمانی را به سطح بینالمللی نزدیک کند.
بومیسازی تجهیزات دزیمتری و شتابدهندههای خطی توسط بهیار صنعت سپاهان، مزایای راهبردی زیر را به همراه دارد:
۱. دقت قابلتوجه در محاسبهی دوز دریافتی: استفاده از دزیمترهای کالیبرهشده بر اساس استانداردهای داخلی و متناسب با شرایط فیزیکی بیماران ایرانی، خطای محاسباتی را به حداقل میرساند و درمان را هدفمندتر میکند.
۲. کاهش چشمگیر هزینههای درمانی: با تولید داخلی تجهیزات، هزینههای خرید، نگهداری و کالیبراسیون بهشدت کاهش یافته و امکان دسترسی مراکز بیشتر به فناوریهای نوین فراهم میشود.
۳. توانمندسازی فیزیکدانان و انکولوژیستهای داخلی: برگزاری دورههای عملی با حضور اساتید مجرب مانند دکتر درخشنده و دکتر صائب، همراه با کار مستقیم با دستگاه شتابدهندهی «امید» و تجهیزات دزیمتری ساخت بهیار صنعت، سطح دانش و مهارت کادر درمان را ارتقا میدهد و تبادل تجربیات بالینی را تسهیل میکند.
۴. مطابقت کامل با نیازهای بومی و زیرساختهای موجود: تجهیزات طراحیشده بر اساس شرایط شبکهی برق، اقلیم و استانداردهای ایمنی کشور، عملکردی پایدارتر و هماهنگتر با سایر سیستمهای بیمارستانی دارند و نیاز به تنظیمات پیچیدهی خارجی را مرتفع میسازند.
این دورهی علمی – که با همکاری انجمن فیزیک پزشکی ایران، دانشگاه علوم پزشکی تبریز و مجموعه بهیار صنعت سپاهان برگزار شد – میزبان متخصصین برجستهای از استان تبریز بود و طی آن، شرکتکنندگان بهصورت عملی با روشهای نوین دزیمتری و کیفیسازی درمان با شتابدهندهی خطی امید آشنا شدند. حضور اساتید برجستهای چون دکتر درخشنده و دکتر صائب، ارزش علمی این رویداد را دوچندان کرد و زمینهساز تبادل نظر پیرامون چالشهای بالینی و راهکارهای بهبود کیفیت درمان گردید.
امید است که با استمرار چنین دورههای تخصصی و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و فنی مجموعههای دانشبنیان، گامی مؤثر در جهت یکسانسازی استانداردهای درمانی در سراسر کشور برداشته شود و بیماران مبتلا به سرطان، از دقیقترین و ایمنترین روشهای پرتودرمانی بهرهمند گردند. این مسیر تنها با همکاری نزدیک اساتید، فیزیکدانان پزشکی، انکولوژیستها و تولید کنندگان تجهیزات پزشکی هموار خواهد شد و بیتردید ثمرهی آن، ارتقای سطح سلامت جامعه و کاهش آلام بیماران خواهد بود.
